سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
684
تاريخ ايران ( فارسى )
شدند . در اين اثنا خود مثنى هم از ميان قبايل دوست عدهاى جمعآورى كرد ، وقتى كه نيروى تازه از مدينه رسيد بار ديگر به ميدان جنك شتافت و در نزديكى كوفه طرف راست ساحل غربى شعبهء فرات كه در آنوقت بويب « 1 » مىناميدند با دشمن مصاف داد . ايرانيان كه به فتح اولى مغرور بودند بدون هيچ انديشهاى از پل گذشته در سه ستون بزرك با فيلها به طرف مسلمانان پيش رفتند و نائرهء جدال و قتال مشتعل گرديد . بدوا همچو معلوم ميشد كه فتح با حملهكنندگان يعنى ايرانيان است ، ولى مثنى كه در ميان متحدين خود يكنفر سركردهء مسيحى بود ، حمله برده قلب لشكر ايران را مختل ساخت و همين هم جنگ را خاتمه داد . ايرانيان شكست سختى خورده تقريبا تمامشان يا كشته شدند و يا در آب غرق گرديدند . تلفات مسلمانان هم خيلى زياد و سنگين بوده است اما تصور ميكردند كه فتح مزبور باندازهء تلفات وارده ارزش دارد ، چه درنتيجهء همين تلفات زياد غنائم وافرى بچنگ آوردند و نيز مهماتى بدستشان آمد كه از آنها براى جنكهاى بعد بسيار استفاده نمودند مثنى بواسطهء زخم كارى كه در جنك پل برداشته بود پس از چند ماهى درگذشت و مسلمانان يكى از بزرگترين سردارشان را از دست دادند . جمعآورى سپاه عظيم براى جنك با ايران 14 هجرى ( 635 ) تصرف دمشق در 14 هجرى ( 635 ) و شكست لشكر روم شرقى در يرموك و نيز مغلوب شدن آنها در وادى اردن موقع سياسى و نظامى را به كلى تغيير داد . چه توقف قشون مسلمانان در سوريه از آنوقت به بعد لزومى نداشت و خلافت اسلامى ميتوانست اين سربازان كارآزمودهء فاتح را براى تسخير شاهنشاهى ايران اعزام دارد ، علاوه اوامر و احكامى از مقام خلافت بنام قبايل و دستجات مختلفه صادر شده كه تحت سلاح رفته و حاضر براى جنك گردند . گذشته از همه تكليف به جهاد و انتشار امريهء آن ايجاد حرارت و جوش نموده جماعت زيادى از تمام نقاط و زواياى عربستان بعجله و شتاب زير سلاح رفته حاضر براى خدمت شدند . بالاخره سپاه عظيمى جمعآورى شده و سعد وقاص به سردارى آن انتخاب گرديد . او معروف است اول كسى است كه در اسلام خون ريخته ، علاوه در تيراندازى يدى بسزا
--> ( 1 ) - Bowaybe